اسرار گیاهان دارویى ؛ ص73

انغوزه‏



نام‏هاى دیگر: 

آنغوزه- آنغوزه هراتى- انگژد-

 انگژه- انگشت‏کنده- آزافتیدا- 

حلتیت- حلتیت طیب- حلتیت منتن-

 بوگنده- صمغ انگدان- صمغ الانجدان- 

صمغ انجدان.

Asa foetida- Assa fotida- stingingassa- Assa fetida.



مشخصات: صمغ رزینى است که از گیاهى گرفته مى‏شود که آن گیاه را انگدان، انگدان، انجدان و یا انجدان نامند و گونه‏هاى مختلفى دارد.

گیاهى است از خانواده‏Umbelliferae علفى و چندساله. ریشه آن کمى ضخیم و گوشتى است.

برگ‏هاى آن بسیار بریده و غبارى و ساقه آن مجوّف و گوشتى و بلندى‏اش تا دو متر مى‏رسد.

گل‏هایش به رنگ زرد و گروهى چتر مانند در انتهاى ساقه ظاهر مى‏شوند. این گیاه در چند سال اولیه سن خود ساقه قابل رویتى ندارد و برگ‏هاى آن روى زمین گسترده است که در مراتع به نام کماة و انگوزاکماة مى‏شناسند. میوه این گیاه داراى دو تخم به رنگ قهوه‏اى تیره و سیاه و بیضى کمى پهن و بسیار بدبو مى‏باشد. از ریشه این گیاه یا قسمت پایین ساقه و یقه آن با تیغ زدن یا قطع در ناحیه یقه در اواخر بهار شیره بسیار متعفّنى در طول تابستان خارج مى‏شود که در مجاورت هوا به تدریج سفت شده که همان انغوزه نام دارد. این گیاه در اراضى بایر و خشک و آهکى مناطق گرم آسیا مى‏روید.

بومى استپ‏هاى ایران و افغانستان است، در ایران در مناطق مختلف خراسان، بلوچستان و نواحى مختلف جنوب، مانند کرمان، دشت مرغاب، آباده، نائین مى‏روید و گونه‏هاى دیگرى از این گیاه نیز در ایران مى‏رویند که از آنها هم انغوزه گرفته مى‏شود. انغوزه طعم گس، تلخ و گزنده دارد و بوى آن شبیه به بوى سیر و معفّن و غیر قابل تحمل است.


طبیعت آن:

انغوزه  طبیعتى خیلى‏ خیلى گرم و 

نسبتا خشک دارد.


ترکیب شیمیایى: حدود 20 درصد صمغ- 60 درصد تانن- 5 تا 4 درصد و در بعضى گونه‏ها تا 15 درصد اسانس دارد.


خواص درمانى: 1- هر روز 2 گرم از آن را در کپسول خالى ریخته، بخورید.

 معده را تقویت مى ‏کند،


اسرار گیاهان دارویى، ص: 74

ضدّ سم و ضدّ تشنج است، براى درمان بیماریهاى فلج، رعشه، سستى اعضا و ام الصبیان (صرع کودکان) بسیار مؤثر است.

2- آن را بکوبید و هر یک نخود از آن را در یک کپسول خالى بریزید و هر صبح و ظهر و شب هربار یک کپسول بخورید. ورم کلیه، سیاه‏سرفه، تنگى نفس را درمان مى‏کند، ضدّ هیسترى و ضدّ انگل است.

3- چنانچه زنى پس از اتمام عادت ماهیانه بمدت یک هفته روزى نیم مثقال از آن را میل نماید از باردار شدن او به طور موقت و گاهى به طور دائم جلوگیرى مى‏شود.

4- آن را با فلفل و سداب مخلوط کنید و بخورید. کزاز را درمان مى‏کند.

5- آن را در سرکه حل کرده و بنوشید. براى اعصاب بسیار مفید است.

6- اگر آن را در آب حل کنید و جرعه‏جرعه بنوشید. براى رفع خشونت حلق و صاف کردن صدا نافع و رفع نفخ نیز مفید مى‏باشد.

7- آن را با زرده تخم‏مرغ مخلوط کرده و بخورید. براى تسکین سرفه خشک و درد پهلو نافع است.

8- اگر چند روز متوالى هر روز حدود یک نخود از آن را لاى نان پخته بگذارید و بلع نمایید.

براى تحلیل استسقاى سرد از هر نوع که باشد نافع است.

9- آن را با فلفل و مرمکى مخلوط کرده و بخورید. براى ازدیاد ترشح ادرار و باز کردن عادت ماهیانه نافع است.

10- آن را با انجیر کوبیده مخلوط کنید و بخورید. یرقان را درمان مى‏کند.

11- آن را با عسل مخلوط کنید و به چشم بمالید. براى تقویت بینایى چشم و قطع نزول آب سفید و دفع ناخنک چشم مفید است.

12- آن را در روغن زیتون بجوشانید و چند قطره در گوش بریزید. براى تسکین درد گوش و کاهش کرى کهنه و رفع طنین و صدا در گوش مؤثر مى‏باشد.

13- آن را روى دندان پوسیده و یا در چال پوسیدن دندان قرار دهید. درد دندان را ساکت مى‏کند.

14- آن را با انجیر و زوفا مخلوط و دم کنید و آب آن را در دهان نگهدارید و مزه‏مزه کنید براى تسکین درد دندان پوسیده مؤثر است.

15- آن را با عسل مخلوط و با آب مقطر کمى رقیق کرده و در دهان قرقره نمایید. ورم دهان را کاهش مى‏دهد.

اسرار گیاهان دارویى، ص: 75

16- قرقره آن با سرکه براى اخراج زالوى در حلق مانده مؤثر است.

17- اگر چشم شما تار شده است خشک آن را مثل غبار نرم بسایید و در چشم بکشید تارى آن برطرف خواهد شد.

18- اگر آن را روى ورمها بگذارید ورم‏هاى رسیده را مى‏شکافد و براى اخراج چرک و خشک کردن عفونت آن نافع است.

19- اگر آن را حل کرده و شبها بر روى سر بمالید از ریزش مو جلوگیرى مى‏کند.

20- آن را با جنطیاناى ساییده و شیر مخلوط و ضماد کنید. ضدّ سّم مؤثرى براى گزیدى سگ هار است.

21- آن را در روغن زیتون حل کنید و مدتى در آفتاب بگذارید تا کهنه شود و به آلت و اطراف آن بمالید براى تقویت نیروى جنسى مؤثر است.

22- اگر آن را در مهبل شیاف نمایید جنین مرده را خارج مى‏سازد.

23- مالیدن حل‏کرده آن به بدن براى فرار پشه‏ها و حشرات دیگر نافع است.

تذکر: انغوزه مضرّ کبد است 

همچنین، بوى آن براى افرادى که گرم‏ مزاج هستند مضّر است.

 

 


دسته ها :
X